جاذبه های گردشگری استان گلستان

استان گلستان
تاریخ:            تعداد بازدید: 211                    

گلستان

مرکز استان: گرگان

تاریخ تاسیس: 1376

مساحت: ۲۰٬۳۶۷ کیلومتر مربع

گلستان نام جدید سرزمین تاریخی است که در طول تاریخ و تا سده هفتم هجری به نام ایالت گرگان و از آن پس تا آغاز سده دهم به نام استرآباد و در نوشته های دوران اولیه اسلامی به نام (جرجان) و از اسفند ۱۳۱۶ گرگان نامیده شده است. این استان تا سال ۱۳۷۶۶ بخشی از استان مازندران بود، اما در آن سال به صورت استانی مستقل درآمد و شهرستان گرگان به عنوان مرکز آن برگزیده شد. بیشتر شهرهای کنونی استان از دیرینگی چندانی برخوردار نیستند و از بزرگ شدن روستاها به وجود آمده اند و به عبارتی روستا شهر به شمار می آیند. با این همه، شهرهای گرگان و گنبدکاووس ریشه ی تاریخی دارند.

جمعیت استان گلستان براساس بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۱٬۶۱۷٬۰۸۷ نفر است که از این تعداد ۷۳۲۶۹۹ نفر شهرنشین و ۸۹۴۵۳۹ نفر روستانشین می باشند. دراستان گلستان، تنها دو شهر گرگان (۲۷۴٬۴۳۸) و گنبد کاووس (۱۲۹٬۱۶۷) دارای جمعیتی بیش از صد هزار نفر می باشند.

اقوام متعددی در استان گلستان زندگی می کنند که شامل ترکمنها، فارسی زبانان، سیستانیها، بلوچها، ترکها (آذربایجانی و قزلباش)، مازندرانی و قزاقها میشوند.

فارسها به دو دسته بومی و مهاجر تقسیم میشوند. فارسهای بومی بیشتر به گویشهای گرگانی، فندرسکی، کتولی و مازندرانی تکلم میکنند. مهاجرین به استان هم بیشتر سیستانی، بلوچ، سمنانی و خراسانی هستند.

استان گلستان با داشتن مناطق وشهرستانهای زیبا هرساله توریستهای داخلی وخارجی زیادی را به خود جذب میکند.جاجیم، صنایع دستی، ابریشم بافی رامیان، ماهی،خاویار، پنبه، حلوا اماج (مخصوص گرگان)، نون عیدی (کلمبو)، قطاب، پشت زیک (کنجدی) بابتو (مخصوص گرگان)، مارمرده (مخصوص گرگان)، پادرازی)، قالی، قالیچه، پشتی ترکمنی، عرق کشمش، حلوا گردویی (مخصوص کردکوی و بندر گز)، نان بهاره تورشو چرگ و نان کاک (مخصوص رامیان) و نان شیرمال (مخصوص آزادشهر) میتوانند رهاورد سفر مسافران به استان گلستان باشند.

 


فهرست جاذبه های گردشگری، جاهای دیدنی، اماکن مقدس و مذهبی، و امکانات توریستی و تفریحی شهرهای استان گلستان به شرح زیر در آریا زمین در دسترس می باشد:

شهر آزاد شهر، شهر آق قلا، شهر بندر ترکمن، شهر بندر گز، شهر بندرترکمن، شهر ترکمن، شهر رامیان، شهر علی آباد، شهر کردکوی، شهر کلاله، شهر گالیکش، شهر گرگان،شهر گمیش تپه، شهر گمیشان، شهر گنبد کاووس، شهر مراوه تپه، و شهر مینودشت

 

پارک ملی گلستان

ایران - 5ایران - 7ایران - 8ایران - 9ایران - 10ایران - 11ایران - 12ایران - 13

از دیدنیهای استان گلستان که در 55 کیلومتری شرق گنبد و 115 کیلومتری غرب بجنورد در مسیر مشهد واقع شده است. پارک ملی گلستان با وسعت ‪ 91‬هزار و ‪ 895‬هکتار، قدیمی ترین پارک ملی ثبت شده در ایران و پناهگاهی کم نظیر برای حیات وحش می باشد.

بیشتر پارک ملی گلستان در استان گلستان، حدود 34 درصد آن در استان خراسان شمالی و بخش ناچیزی نیز در استان سمنان قرار دارد. به دلیل وسعت زیاد پارک ملی گلستان و قرارگیری در سه اقلیم متفاوت، رویش های اصلی پارک متنوع است.

از نظر اقلیمی پارک ملی گلستان در بخش غربی از آب و هوای نیمه مرطوب و معتدل، در بخش جنوبی آب و هوای سرد و خشک و در بخش شرقی نیز از آب و هوای سرد و نیمه خشک با اختلاف بارندگی سالانه بین 150 تا 10000‬ میلی متر برخوردار است.

علاوه بر وجود یک هشتم گونه های گیاهی، یک سوم گونه های پرندگان ، بیش از 50 ‪ درصد پستانداران کشور به دلیل برخورداری از منابع آبی متعدد نظیر چشمه ها،رودخانه ها ، نهرها و آبشارهای متعدد ، در پارک ملی گلستان زندگی می کنند. پلنگ و خرس قهوه ای از گوشت خواران بزرگ جنگل گلستان هستند. سمور جنگلی از گوشتخوارانی است که احتمالا فقط در پارک ملی گلستان زندگی می کند. دیگر پستانداران مهم ساکن این جنگل شامل مرال، شوکا، گراز، گربه جنگلی، تشی، آهوی ایرانی، گوسفند وحشی (قوچ و میش)، گرگ، روباه، روباه ترکمنی و بز کوهی (کل و بز) می شود. از راسته خفاش ها تاکنون 18 گونه در پارک ملی گلستان شناسایی شده  است.این منطقه از بهترین زیست گاه های گوسفند وحشی اوریال بزرگ ترین و قدیمی ترین زیرگونه گوسفند وحشی ایران است و یکی از خالص ترین جمعیت های قوچ و میش اوریال را در خود جای داده است.

فرصت استثنایی دیدن بلندترین آبشار فصلی (اوچر) با ارتفاع 110 متر در فصل بهار، بیلی کوه یکی از قله های زیبای پارک با چشم‏اندازی از دیوارهای صخره ای قوره قون، سلوکلی بزرگترین تالاب طبیعی در ارتفاع 1358 متری پارک، بیش از 21 دهنه چشمه و جاری شدن رودخانه های متعدد در میان درختان جنگلی، آبشار آق سو ، سلطان هبی، دره های آلمه، آق سو، سوار باغی، آلی دالی، آدام چاغران، آدنسد، جمشید آباد، قرنگی جنگل، قزقلعه و آلو باغ، کرکولی، دگرمانلی و خشک ، میرزا بایلو، شارلق و .... پارک ملی گلستان را به یکی از مکانهای دیدنی استان گلستان بدل کرده که پذیرای گردشگران بیشماری می باشد.

امکانات رفاهی

پارک ملی گلستان که از جاذبه های گردشگری استان گلستان است می تواند مورد بازدید و گذران اوقات فراغت عموم مردم به ویژه مسافران عبوری در مسیر جادهتهران - مشهد قرار گیرد. پارکینگ ها و کمپینگ هایی جهت استراحت و اقامت شبانه در پارک ملی گلستان ایجاد شده است که امکان دسترسی به آن ها آسان و نیز از  برخی جنبه های اساسی تفرجگاهی مانند ملاحظه مناظر زیبا و بدیع، امکان مشاهده انواع پرندگان و حیوانات حایز اهمیت است. این پارکینگ ها حداقل وسایل و تجهیزات تفرجگاهی از قبیل میز و نیمکت، اجاق، زباله دانی و سرویس های بهداشتی را دارند. ساختمانی به منظور ارایه اطلاعات، نمایش فیلم ها و اسلایدهای مربوط به منطقه و نیز بیان مسایل زیست محیطی ایجاد گردیده است.البته در محل پارک ملی گلستان، مامورین سازمان حفاظت محیط زیست جهت ارایه اطلاعات و راهنمایی های لازم در خدمت هم میهنان عزیز و جهانگردان هستند.

 

جزیره آشوراده

ایران - 2ایران - 6ایران - 8

از توابع شهرستان بندرترکمن در 25 کیلومتری مرکز استان گلستان است. آشوراده یا جزایر آشور نام بخشی از خشکی شبه جزیره میانکاله است و تنها جزیره ایرانی دریای خزر می باشد. این جزیره در برخی منابع تاریخی به عنوان مجمع الجزایر آشوراده که متشکل از سه جزیره بوده، آمده است که گفته می شود با بالا آمدن سطح آب هر دو جزیره کوچک انتهای آن در آب فرو رفته و در حال حاضر تنها یک جزیره باقی مانده است.
جزیره آشوراده از شمال به دریاچه خزر، از شرق به تنگه ای باریک موسوم به تنگه چپق اوغلی و از غرب به کانال طبیعی خزینی و ادامه شبه جزیره میانکاله و از  جنوب به خلیج گرگان منتهی می شود.

این جزیره به لحاظ تاریخی از اهمیت بسیاری برخوردار است و در برهه های زمانی مختلف نقش مهمی را در تاریخ ایران و منطقه بازی کرده است. هم اکنون جزیره آشور به عنوان یکی از مکانهای دیدنی استان گلستان مورد استفاده قرار می گیرد. برخی از تاریخ نویسان معتقدند این جزیره همان جزیره آب سکون است که محل مرگ سلطان محمد خوارزمشاه می باشد. آشور آده یا آشور آداسی یک واژه ترکی است که به معنای جزیره آشور می باشد. این جزیره تا پایان جنگ جهانی دوم در  دست روسها بوده است. روسها در این جزیره چندین بیمارستان، ساختمان مسکونی، قلعه و یک کلیسای چوبی ساختند که اکنون از کلیسای چوبی اثری در دست نیست اما یک قلعه مثلثی که در شمال این جزیره پابرجا مانده است به عنوان یادگار اشغال روسها به ثبت میراث فرهنگی رسیده است.

تا قبل از وقوع سیل در اوایل دهه 1370 شمسی در این جزیره بالغ بر یک هزار نفر زندگی می کردند اما با وقوع سیل ساکنان این جزیره به شهر بندرترکمن کوچ کردند و اکنون تنها کارمندان شیلات و برخی فروشندگان در این جزیره زندگی می کنند.

آشوراده جزو 59 منطقه بین المللی ذخایر طبیعی اعلام شده و به ثبت رسیده است و چون منطقه ای حفاظت شده است زیستگاه مناسبی برای بعضی از جانوران به شمار می آید. به همین خاطر حیات جانوری آن تا حدود زیادی قابل ملاحظه است. آشوراده و مهمتر از آن شبه جزیره میانکاله یکی از مناطق حفاظت شده حیات وحش  کشور و یکی از زیست بومهای با ارزش ایران است.

پوشش گیاهی جزیره، بوته های تمشک، نوعی خار خود رو و درختان انار ترش است و حیواناتی همچون شغال، روباه، خرگوش، ماهی، قرقاول، کبک و پرندگان دریایی در جزیره زندگی می کنند.

تماشای صیدماهیان خاوری، اسکله، تاسیسات بندرترکمن سواحل جزیره آشوراده از جاذبه های این ناحیه و از دیدنیهای بندر ترکمن به شمار می آید.

جزیره آشوراده به نام های روستای آشوراده، خلیج آشوراده، جزایر آشور، نیز شناخته می شود.

 

روستای زیارت

ایران - 4ایران - 5ایران - 6

یکی از روستاهای شهرستان گرگان در استان گلستان است . روستای زیارت در هفت کیلومتری جنوب ناهار خوران گرگان واقع شده که توسط یک جاده جنگلی بسیار زیبا به ناهارخوران متصل شده است. زیارت از ییلاق های معروف شمال و از مکانهای دیدنی استان گلستان است و به لحاظ حیاتهای تو در تو و رنگ دیوارخانه ها و قدمت آن جزو ۲۰ روستای برتر گردشگری ایران است.

این روستا که از جاذبه های گردشگری گلستان به شمار می آید در دره رودخانه «خاصه رود» قرار گرفته و در دامنه این رود گسترش پیدا کرده است. اگر می خواهید محدوده های این روستای در حال گسترش را بشناسید باید بگوییم که روستای زیارت از شمال به ناهارخوران و ارتفاعات «بندسر» و «خمام شهر»، از شرق به ارتفاعات  «خال دره»، از غرب به ارتفاعات «ادیم» و «مازوکش» و «کمرسر» و از جنوب به آبشار و ارتفاعات پوشیده از جنگل محدود می رسد. بنابراین، اگر قصد سفر به این منطقه را دارید، طوری برنامه اقامتتان را بچینید که بتوانید از این جاذبه های طبیعی دیدن کنید. این البته به جز آبشار زیارت، چشمه آبگرم، امامزاده عبدالله و همچنین بافت قدیمی روستا است که می توانند مهم ترین دیدنی های سفر شما باشند.

آبگرم روستای زیارت که تنها چشمه آبگرم در استان گلستان است دارای آب صاف و زلال و فاقد طعم و بوی تند و خاص بوده و گرمای ملایم و مطبوعی دارد. به گفته  اهالی زیارت، آبگرم این روستا آرام بخش بوده و برای انواع بیماریهای پوستی و درد مفاصل مفید است.

از نکات جالب درمورد روستای زیارت،میانگین عمر بالای مردم آن است که علت آن زندگی طبیعی و استفاده ازمواد غذایی جنگلی است.

روستای زیارت به سرعت رو به گسترش است اگر چه استانداری گلستان محدودیت هایی را برای ساخت و ساز ایجاد کرده ولی آپارتمان سازی در این روستا با شتاب  فراوان ادامه دارد و چهره محجوب و تاریخی این روستا را خدشه دار کرده است.

 

جنگل ناهارخوران

ایران - 3ایران - 4ایران - 6ایران - 7ایران - 8

ناهارخوران نقطه ای جنگلی در جنوب شهر گرگان است که در فاصله ۸ کیلومتری از مرکز شهر قرار دارد. این جنگل یکی از جاذبه های گردشگری استان گلستان به شمار می رود که دارای شهرتی ملی است به طوری که برای بسیاری نام گرگان، ناهارخوران را در ذهن تداعی می کند. این پارک مجموعه ای از فضاهای جنگلی در اطراف جاده و همچنین حاشیه رودخانه و محدوده های تاسیسات شهرداری و جهانگردی را شامل میشود که از سال 13388 توسط سازمان جنگلها و مراتع کشور به منظور تامین تفرجگاه اهالی گرگان در اختیار شهرداری گرگان قرار داده شده است.ناهارخوران بدلیل موقعیت خاص جغرافیایی و واقع شدن در دو دامنه پر شیب،  دارای آب و هوای مناسبی میباشد و همواره پذیرای گردشگران بسیاری است.

 

در واقع ناهارخوران را می توان نوعی پارک به شمار آورد که برخلاف پارک های جنگلی طبیعی، قبل از مطالعه، طراحی و تجهیز به صورت خودجوش برای بهره مندی  از مواهب طبیعی و مناظر موجود آن توسط مردم از زمان های قدیم استفاده شده است. به مرور زمان و با افزایش جمعیت و وسعت شهر گرگان، فاصله بین مرکز شهر و ناهارخوران به صورت یک خیابان عمومی و نسبتا شلوغ و پر رفت و آمد تبدیل شد که در حال حاضر یکی از خیابان های اصلی گرگان است. این مسیر که به جاده یناهارخوران مشهور است؛ مسیری برای پیاده روی و تفریح مردم می باشد.

جنگل ناهارخوران طبیعتی مناسب برای چهار فصل سال دارد در غروب روزهای بهار و تابستان و ساعات اولیه شب گاهی تعداد مردم در محدوده ای به وسعت دو سه کیلومتر مربع به بیش از ۳۰۰ هزار نفر می رسد. در زمستان ها نیز بسیاری از مردم برای روزهای برفی و در فصل پاییز برای رنگهای زیبای درختان انجیلی که بصورت قرمز و زرد و گل بهی اند به این منطقه روانه می شوند.

منابع آبی موجود در پارک جنگلی ناهارخوران شامل چندین چشمه در محدوده این منطقه است که معروف ترین آن سفید چشمه واقع در ارتفاعات اطراف آن است . تنها رودخانه ناهارخوران نیز زیارت است که از ارتفاعات روستای زیارت سرچشمه گرفته است.

هم اکنون بیشتر نواحی مورد استفاده گردشگران در کنار بلوار قرار دارد مانند ناحیه معروف به تپه باباطاهر ، محوطه و میدان ناهارخوران ، جنگل دست کاشت و کاج و ناحیه معروف به پارادایز که با هتل ها ، رستوران ها ، شهر بازی بچه ها ، بازارچه خرید و دیگر امکانات ، ناهارخوران را به یکی از مکانهای دیدنی گلستان تبدیل کرده  و شرایط مطلوبی را برای گذران اوقات فراغتی همراه با آرامش در این منطقه فراهم کرده است .

جنگل ناهارخوران به نام های روستای ناهارخوران، پارک جنگلی ناهارخوران، نیز شناخته می شود.

 

برج گنبد قابوس

ایران - 3ایران - 4ایران - 5ایران - 6ایران - 7ایران - 8

برج گنبد قابوس بنایی تاریخی از سده چهارم هجری است که در شهر گنبد کاووس ، در سه کیلومتری شهر قدیم جرجان در استان گلستان قرار دارد. گنبد قابوس یامیل گنبد که بلندترین برج تمام آجری جهان به شمار می آید بر فراز تپه ای خاکی که قریب پانزده متر از سطح زمین بلندتر است درسال (۳۹۷ هجری قمری برابر با  ۳۷۵ هجری خورشیدی) و در زمان سلطنت شمس المعالی قابوس بن وشمگیر بنا گردیده است.

جرجان در قرن ۱۰ میلادی (عصر زیاریان) یکی از ولایت های بزرگ ایران بود و به امیران روشنفکر اشتهار داشت، مثل شمس المعالی قابوس وشمگیر که ابن سینا را به  دربار خود خواند.

برج گنبد قابوس از زیباترین و باشکوه ترین بناهای اوایل دوره اسلامی است که علیرغم استفاده بسیار کم از عناصر تزیینی در آن، دارای ساختاری متناسب، موزون،  مستحکم و زیباست.

با احتساب ارتفاع تپه، برج گنبد قابوس حدود 70 متر از سطح زمین های اطراف مرتفع تر است که این موضوع به شکوه و جلال آن افزوده است.

بدنه بنا سراسر از آجرهای پخته قرمز رنگ ساخته شده که در نهایت پختگی و استحکام هستند و به علت تابش آفتاب در طول قرن ها به رنگ زرد طلایی زیبایی درآمده که خود بر زیبایی بنا افزوده است.

مشخصات بنا

گنبد قابوس شامل ۲ قسمت است:

  1. پی یا پای بست بنا و بدنه
  2. گنبد مخروطی

پی سازی بنا از زمین سفت شروع و تا ارتفاع حدود 15 متری با آجر و مصالح مشابه خود بنا انجام شده است . درون پای بست سردابی وجود داشته که پا کار طاق آن هنوز بر جای است ولی بر اثر کاوش های پیاپی کاوشگران که در پی گنج بوده اند آثاری از کف آن بر جای نمانده است . بدنه مدور خارجی گنبد قابوس دارای 155 ترک (  دندانه نود درجه ) می باشد ( همانند ستاره ده پر ) این ترک ها که در اطراف آن و به فواصل مساوی از یکدیگر قرار دارند ، از پای بست بنا شروع و تا زیر سقف گنبدی ادامه می یابد و میان این ترک ها با کوهه ای آجری پر شده است ( به جز درب ورودی ) راس این ترکه ها به اندازه یک متر و سی چهار سانتی متر از یکدیگر فاصله دارند . قطر داخلی گنبد به طول نه متر و هفتاد سانتی متر و قطر آن از قاعده ترک ها به طول چهارده متر و شصت و شش سانتی متر و طول قطر آن از راس ترک ها یا به عبارتی قطر ارباب یا پای بست آن هفده متر و شش سانتی متر می باشد ضخامت میل از پایین به بالا کرنش کمی دارد و در ارتفاع 37 متری گنبد مخروطی بنای برج را تکمیل می کند . این گنبد که با آجر های مخصوص دنباله دار کفشکی ساخته شده است دو پوسته است .
گنبد درونی مانند گنبد های خاکی به شکل نیم تخم مرغی و از آجر معمولی است و پوسته بیرونی با آجر دنباله دار ، و ارتفاع این گنبد مخروطی 18 متر است در بدنه شرقی روزنه ای تعبیه شده که ارتفاع آن یک متر و نود سانتی متر است عرض روزنه در قسمت بالا 73 و در وسط 75 و در پایین 80 است . در ضلع جنوبی آن یک ورودی می باشد که 5/1 متر عرض و 55/5 متر ارتفاع دارد . در درون طاق هلالی سر در آن ، مقرنسی است که به نظر می رسد در مراحل نخستین پیشرفت این نوع تزیینات معماری و گچ بری است . شاید این مقرنس ساده و در عین حال زیبا از اولین نمونه های مقرنس سازی در بناهای اسلامی می باشد که به تدریج تکمیل شده است دکتر ویلسن آمریکایی نماینده دانشگاه پنسیلوانی نیز در بازدید و تحقیقاتی که از این بنا داشته راجع به این مقرنس ها چنین نوشته است :
 بالای در ، داخل هلال مدخل گیلویی مقرنسی است که در مراحل اولیه ترقی می باشد و این یکی از نمونه های تزیینی است از اصول یک معماری که بعد اهمیت پیدا کرده است ؟ در ردیف کتیبه صوفی به صورت کمربند وار بدنه را آرایش کرده است که یک ردیف آن در 8 متری پای آن و دیگری بالا در زیر گنبد مخروطی قرار دارند نوع نوشته کوفی کتیبه ها ساده و آجری است حروف آن آرایش ندارند . برجسته و خوانا می باشد و حاشیه دور آنها قاب مستطیلی شکلی است از آجر .

متن کتیبه ها

متن کتیبه های سازه چنین است:

  • بسم الله الرحمن الرحیم
  • هذ القصر العالی
  • الامیر شمس المعالی
  • الامیر ابن الامیر
  • قابوس بن وشمگیر
  • امر به نبایه فی حیاتی
  • سنه سبع و خمسین و ثلثماته قمریه
  • و سنه خمس و سبعین و ثلثماته
  • برگردان:
  • به نام خداوند بخشنده مهربان
  • این است کاخ باشکوه
  • امیر شمس معالی
  • امیر پسر امیر
  • قابوس فرزند وشمگیر
  • فرمان داد به ساخت آن در زندگی خویش
  • سال سیصد و نود و هفت قمری
  • و سال سیصد و هفتاد و پنج (یزدگردی)

برج گنبد قابوس این بنای تاریخی و باشکوه از دیدنی های شهر گنبد کاووس در میان پارکی بزرگ و زیبا جای گرفته و از کیلومتر های دور نظر هر بیننده ای را به خود جلب کرده و در گذشته هادی و راهبر مسافرینی بوده که از این سرزمین عبور می کرده اند.بلندترین برج آجری جهان در طول سال از جمله نوروز رکوردار جذب گردشگر بوده و شمار زیادی از علاقمندان به میراث تاریخی و فرهنگی را به خود جذب کرده است.
برج گنبد قابوس در اجلاس سی و ششم یونسکو در زمره میراث جهانی ثبت گردید.

برج گنبد قابوس به نام های میل گنبد، برج گنبد کاووس، نیز شناخته می شود.

 

منبع: آریا زمین



برچسب ها :