جاذبه های گردشگری استان همدان

استان همدان
تاریخ:            تعداد بازدید: 193                    

همدان

مرکز استان: همدان

تاریخ تاسیس: 1352

مساحت: ۱۹٬۳۶۸ کیلومتر مربع

استان همدان از استانهای کوهستانی، مرتفع، سرد و بادخیز کشور ایران محسوب می شود. مرکز این استان، شهر باستانی همدان است که هرودوت تاریخ بنای آن را در سده هشتم پیش از میلاد در دوران مادها ذکر کرده است. 
استان همدان با ۱۹٬۴۹۳ کیلومتر مربع وسعت، از سمت شمال به استانهای زنجان و قزوین، از سمت جنوب به استان لرستان، از سمت شرق به استان مرکزی و از سمت غرب به استانهای کردستان و کرمانشاه محدود شده است.

استان همدان از لحاظ جمعیت، چهاردهمین و از لحاظ مساحت، بیست و سومین استان کشور محسوب می گردد. جمعیت آن بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۰ بالغ بر ۱٬۷۵۸٬۲۶۸۸ نفر بوده است.

استان همدان به لحاظ تنوع تولیدات صنایع دستی رتبه دوم تنوع تولیدات صنایع دستی کشور را به خود اختصاص داده است. برجسته ترین صنعت دستی استان، سفالگری و سرامیک سازی است که مرکز عمده آن لالجین در ۲۵ کیلومتری شهر همدان است. پیشینه سفال سازی در لالجین نزدیک به ۷۰۰ سال برآورد شده است به همین دلیل لالجین به پایتخت سفال ایران معروف است.

 


فهرست جاذبه های گردشگری، جاهای دیدنی، اماکن مقدس و مذهبی، و امکانات توریستی و تفریحی شهرهای استان همدان به شرح زیر در آریا زمین در دسترس می باشد:

شهر اسد آباد، شهر بهار، شهر تویسرکان، شهر رزن، شهر فامنین، شهر کبودر آهنگ، شهر کبودراهنگ، شهر کبودرآهنگ، شهر ملایر، شهر نهاوند، و شهر همدان

 

گنبد علویان

گنبد علویان - 1گنبد علویان - 2گنبد علویان - 3گنبد علویان - 4گنبد علویان - 5

گنبد علویان یکی از آثار زیبا از دوره سلجوقیان می باشد که توسط خاندان علویان در شهر همدان بنا شده است. گچبری ها و تزیینات این بنا از زیباترین نمونه های موجود در این دوره می باشد.

 

امامزاده ابراهیم نهاوند

امامزاده ابراهیم نهاوند - 1امامزاده ابراهیم نهاوند - 2امامزاده ابراهیم نهاوند - 3امامزاده ابراهیم نهاوند - 4امامزاده ابراهیم نهاوند - 5

بقعه باشکوه امامزاده ابراهیم(ع) در 11 کیلومتری شهر نهاوند، در روستای باطراوت و زیبای دره ابراهیم واقع است و به جهت شهرتی که این امامزاده و بقعه متبرکه آن به این روستا داده، نام روستا به خاطر واقع شده در میان کوه ها و محصور ماندن آن، به دره ابراهیم موسوم شده است.

بنای قبلی امامزاده که از سنگ، گل و متعلق به دوره قاجاریه بود، تخریب گردید و به جای آن بنای باشکوه فعلی ساخته شد، بقعه کنونی امامزاده به شکل مستطیل و به مساحت 600 متر مربع است.

مدخل اصلی حرم، شامل ایوان بلندی به ارتفاع تقریبی 12 متر می باشد که در اطراف آن دو در ورودی قرار دارد و پس از عبور از این درها به ضریح نقره ای و آب طای مرقد می رسیم که کتیبه ای بر در ورودی آن نصب شده است و از قرار ذیل می باشد: «ضریح مطهر امامزاده ابراهیم (ع) اولاد امام موسی کاظم (ع) که به همت هیات امنا و کمک های مردمی و با نظارت اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان نهاوند به سال 1378 شمسی ساخته و نصب گردید. طراحی و ساخت صنایع فلزی قبادی – فارس ، فسا» این ضریح میان هشت ستون قطور قرار دارد که جهت نگهداری گنبد بزرگ بقعه ساخته شده است.

گنبد بقعه به شکل کلاه خودی بلند می باشد که بر ساقه ای حدود 2 متری نشسته و قطر آن حدودا 6 متر و ارتفاع 14 متر است، مناره بلند بقعه که از سطح زمین 36 متر به آسمان بلند شده، شکوه و عظمت خاصی به بنا داده است و از کیلومترها می توان ماذنه بلند آن را مشاهده کرد.


تمام دیوارهای حرم مطهر کاشی کاری شده و بسیار زیبا و دیدنی است. در یکی از این کاشی ها زیارت نامه امامزاده ابراهیم بن موسی (ع) به فارسی در دیوار چپ حرم و به قرینه مقابل آن در انتهای راست حرم به چشم می خورد.

تصویر خیالی زهر خوراندن پیرزنی به امامزاده ابراهیم در تابلویی بالای ضریح مطهر نصب شده که گویای به شهادت رسیدن امامزاده به دست آن پیرزن است.

گنبدحرم امامزاده ابراهیم نهاوند به صورت طرح خشتی گنبد امام رضا(ع) است .

 

سرآب فارسبان نهاوند

سرآب فارسبان نهاوند - 1سرآب فارسبان نهاوند - 2سرآب فارسبان نهاوند - 3سرآب فارسبان نهاوند - 4

سرآب فارسبان نهاوند در جنوب غربی نهاوند سالانه هزاران گردشگر را به خود جلب می کند.

به گزارش پایگاه خبری نافع، نهاوند را شهر سرآبها مینامند چرا که چندین سرآب با چشمههای مختلف و جوشان در این منطقه وجود دارد که به عنوان گردشگاه و تفریحگاه شناخته میشود. از مهمترین سرآبهای این منطقه میتوان سرآب گیان نهاوند، سرآب گاماسیاب، سرآب کنگاور کهنه، سرآب ملوسان و سرآب فارسبان را نام برد که به معرفی سراب فارسبان می پردازیم تا به شما در شناخت مکانهای دیدنی و تفریحی این شهر کمک کرده باشیم. در ۳۲ کیلومتری جنوب غربی نهاوند در انتهای روستای کمالوند و ورودی روستای دولت آباد بر روی تابلوی بی روحی نوشته شده است سراب فارسبان؛ عناصر طبیعی چون چشمه،کوهستان،فضای سبز و انبوه درختان، زیبایی مضاعفی به طبیعت بکر این منطقه بخشیده که عقل را به حیرت وا داشته و آدمی با دیدن این همه زیبایی در برابر خالق یکتا به خاک افتاده و سجده شکر بر جای می آورد. سراب فارسبان با توجه به زیبایی هایی که دارد یکی از جاذبه های گردشگری شهرستان نهاوند محسوب می شود که در تابستان امسال نیز یکی از پر بازدید ترین سراب های شهرستان بود. سراب فارسبان نهاوند، مامن درخت گردوی 600 ساله وجود درخت گردوی کهنسالی با حدود 600 سال قدمت در این سراب یکی دیگر از جاذبه های طبیعی سراب فارسبان است. قطر این درخت 5متر، ارتفاع شاخه های آن 60 متر و شعاع شاخه ها و سایبان آن حدود 700متر مربع است که در نوع خود در جهان نمونه است. یکی از اهالی روستا به ما گفت: در چند سال گذشته کشاورزان روستا پس از یک سال کار و تلاش یا به قول خودشان زمانی که سر خرمنشان جمع میشد برای شکرگزاری به سراب میرفتند و به این دلیل این مکان را انتخاب میکردند که برایشان قداست و احترام خاصی داشت، اما حالا با بی توجهی مسیولان سراب در معرض نابوی است. روستای فارسبان دارای مردمانی مهمان دوست و خونگرم و با اصالت می باشد که خداوند نیز به پشتوانه نیک خلقی این مردمان نعمت های مختلفی ازقبیل آب فراوان-زمین های کشاورزی مناسب و مکان های تفریحی بسیار دیدنی به آنها ارزانی داشته است.

 

سراب گاماسیاب نهاوند

سراب و غار گاماسیاب در۲۰کیلومتری جنوب نهاوند و از درههای شمالی رشته کوه گرین یا گرو از سلسله جبال زاگرس سرچشمه میگیرد. منشا آب آن یخچال طبیعی است و دارای آب دهی۵مترمکعب در ثانیه است که این رقم در مقایسه با سایر سرابهای موجود در زاگرس و حتی سایر سرابهای کشور عددی قابل توجه است.

آب جاری شده از سراب گاماسیاب سرچشمه ­ی اصلی رودخانه بزرگ گاماسیاب است. این رود در طول دره شهرستان و مسیر دشت دلتایی نهاوند جاری است و به هنگام عبور، قسمت عمده روستاها و باغات باختری شهر را مشروب می سازد. گاماسیاب در مسیر خود از کرمانشاه گذشته و سپس وارد استان لرستان شده و سیمره را تشکیل می دهد و در استان خوزستان کرخه نامیده میشود و عاقبت به سمت خلیج همیشه فارس جاری میگردد. در بالادست این چشمه، غاری طبیعی دیده میشود و محوطه ی اطراف سراب جنگلکاری شدهاست. در چند سال اخیر عده ای در مسیر رود با احداث حوضچههای پرورش ماهی به تولید و پرورش ماهی پرداخته اند که متاسفانه باعث تخریب طبیعت بکر منطقه و اثرات منفی زیست محیطی شده است. این چشمه جوشان و پرآب با ویژگیهای خاص طبیعی، در صورت ساماندهی و توجه می تواند به یکی از جاذبههای مستعد گردشگری شهرستان نهاوند تبدیل شود.

 

حمام حاج آقا تراب نهاوند

حمام حاج آقا تراب - 1حمام حاج آقا تراب - 2حمام حاج آقا تراب - 3حمام حاج آقا تراب - 4

حمام حاج آقا تراب (یا حمام دوقلو ) در محله علی آباد واقع در بافت قدیمی شهر نهاوند قرار دارد در سر در ورودی این بنا ، کتیبه ای نصب شده که نام بانی حمام و تاریخ ساخت آن را ، سال 1230 هجری شمسی در زمان ناصرالدین شاه قاجار بیان می کند ولی به سبک دوران صفویه ساخته شده است . علت شهرت آن به حمام دوقلو به این است که حمام از دوقسمت تشکیل شده قسمت اول دارای سردینه (حمام سرد ) و گرمینه (حمام گرم ) بزرگ بوده و فقط مورد استفاده رجال ، اشراف و شاهزادگان قرار می گرفته و قسمت دوم همان حمام که آن هم به نوبه خود دارای سردینه و گرمینه بوده ( ولی در ابعاد کوچک ) ویژه افراد عادی و طبقات پایین جامعه بوده است . بر هلالی بالای ستون های حمام تصاویر زیبایی از شاهنامه نقش بسته است ، که گویای داستان جنگ رستم با دیو سفید است . این تصاویر با هفت رنگ ، صحنه هایی از داستان شاهنامه را نشان : می دهد . که به طرز ماهرانه ای کاشی کاری شده است . قسمت رخت کن حمام نیز با گچ بری های اسلیمی ، به زیبایی تزیین شده است . 
حمام حاج آقا تراب در سال ۱۳۵۶ در فهرست آثار ملی ثبت شدهاست. این حمام با صرف هزینهای بالغ بر ۴۰۰۰ میلیون ریال به موزه مردمشناسی تبدیل شده و در روز جهانگردی افتتاح میشود. بگزارش البرز به نقل ازمیراث «محمود یاری» مسیول روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان همدان با اعلام خبر تبدیل شدن این حمام به موزه گفت: «با تفکیک دو بخش زنانه و مردانه و تزیین آنها با ماکتهای مجزا، در بخش مردانه مراسم شستشو به نمایش گذاشته شده و در بخش زنانه مراسم حنابندان یک عروس به تصویرکشیده شدهاست.» وی افزود: « با افتتاح این موزه در پنجم مهرماه (روز جهانگردی ) مردم نهاوند و گردشگران غیر بومی میتوانند بخشهای مهمی از زندگی مردم پیشین منطقه به همراه آداب و رسوم و لباسهای محلی را ببینند.» حمام حاج آقا تراب که در بافت قدیمی شهر نهاوند قرار دارد از دو بخش مردانه و زنانه تشکیل شدهاست. بنای این ساختمان مربوط به دوران قاجار بوده و یکی از معدود جاذبههای تاریخی و قابل بازدید در نهاوند است. تزیینات بین بنا شامل گج بری، کاشی کاری و نقاشی یکی از نبردهای شاهنامهاست. این حمام علاوه بر دو قسمت ماکتها حمام سرد و گرم، حجره شاه نشین و خزینه نیز دارد .

 

سرآب کیان نهاوند

سرآب کیان - 1سرآب کیان - 2سرآب کیان - 3سرآب کیان - 4

موسیقی زیبای آب با نزدیک تر شدن به متن طبیعت سراب، واضح تر و دلنوازتر به گوش می رسد. آب معجزه گر و آبادانی ساز، اینجا نیز کار خود را کرده و طبیعتی بکر و سرسبز را در گوشه ای از زمین خدا پدید آورده که همه چیز در آن مسحور کننده و زیباست.
 این بهشت کوچک، معروف به «سراب گیان» که در جوار تپه های باستانی گیلان در اطراف شهر تاریخی نهاوند واقع شده، تصویری از طراوت، سبزی، شادابی و شور و نشاط طبیعت زنده است که آب، آبشار، چشمه، درختان سر به فلک کشیده و دامنه کوه سربلند، آنها را پدید آورده است.
 می شود در جای جای این جنگل سبز و کوچک و محصور میان درختان چنار و بلوط و بید و گردو و… ساعت ها نشست و با احساس لطیفی همراه با خنکای آب زلال و سبک رودخانه گیان، به تفکر و تعبدی عمیق پرداخت.
 آب که از بلندی سرازیر می شود پس از عبور از حوضچه ای بزرگ که دست بشر نظم هندسی خاصی به آن داده، به آبشاری زیبا و زلال تبدیل و باحرکتی موزون و فریبنده به پایین دست می ریزد، بعد با جاری رود سرازیر می شود و می رود تا دشت ها، مزرعه ها ودلها را سیراب کند.
نهاوند دارای چشمه ها و سراب های متعدد است که جنگل گیان با 425 هکتار وسعت یکی از زیباترین آنهاست و 2000 هکتار آن پوششی درختی است با رودخانه پرآب و زلالی که بیش از یک متر مکعب در ثانیه آب جاری دارد و زمین های کشاورزی حدود 5 روستا را سیراب می سازد.
 با این حال وقتی در یکی از روزهای گرم مردادماه به میزبانی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان و مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان نهاوند، به اتفاق همکاران مطبوعاتی به دیدن سراب گیان رفتیم، برخی مشکلات این منطقه جذاب توریستی را در خفای زیباییهای آن مشاهده کردیم که جای تامل بسیاری داشت.
در این باره با چند تن از دیدارکنندگان از منطقه گیان به گفت و گو پرداختیم:
 محمد علی زاده یکی از مسافران «گیان» می گوید: «این جاذبه طبیعی به عنوان یکی از مکانهای گردشگری نه تنها شهرستان نهاوند، بلکه استان همدان، مطرح است اما چنان که باید نسبت به معرفی آن به عموم مردم حتی در سطح استان اقدامی نشده و مجموع سراب های منطقه به ویژه «گیان» هنوز گمنام و ناشناخته اند».
 وی می افزاید: «راه ناهموار، دسترسی آسان به این مکان را از مسافران علاقه مند سلب می کند، در حالی که وجود یک راه دسترسی مناسب از حداقل امکاناتی است که باید یک منطقه توریستی ایجاد شود».
 خانم بختیاری، یکی دیگر از گردشگران منطقه می گوید: «امکانات بهداشتی اینجا، در حداقل ممکن است به طوری که منطقه فاقد یک سرویس بهداشتی مناسب بوده و تخلیه زباله ریز انجام نمی گیرد و متاسفانه مردم نیز با عدم رعایت بهداشت محیط از جمله ریختن زباله و آشغال داخل و کنار رودخانه و پای درختان و فضای سبز اطراف، این مسیله را تشدید می کنند.»
 مسافر دیگری – چنین می گوید: «عدم وجود امکانات روشنایی کافی باعث می شود تا با غروب آفتاب و کاستن از روشنایی روز، عملا استفاده از این مکان زیبا برای گردشگران و مسافران غیرممکن و سخت شود».
 خانم قاسمی نیز معتقد است که، معمولا تعبیه امکانات جانبی در کنار نقاط طبیعی توریستی، باعث جذابیت بیشتر مکان شده و رغبت مسافران را افزایش می دهد.

وی می افزاید: «متاسفانه «سراب گیان» فاقد کمترین حد این امکانات است. در حالی که در این خصوص متولیان امر با ایجاد یک شهربازی کوچک و نصب دکه هایی جهت فروش برخی اقلام مورد نیاز مردم مانند مواد خوراکی و… هم بر جذابیت محیط افزوده و هم می توانند از درآمد آن برای رسیدگی به وضعیت سراب استفاده کنند.

 

مسجد حاج میرزا آقاجانی:اسدآباد

مسجد حاج میرزا آقاجانی :- اسدآباد - 1

این بنا در محله میدان اسد آباد واقع است . نقشه کلی مسجد مستطیل شکل است و شبستان قدیمس ستوندار آن در ضلع شمالی صحن قرار دارد. مدخل شبستان در ضلع خاوری با طاق جناغی است . شبستان مسجد به ابعاد ۱۰/۶۵×۱۰/۵۷ متر دارای چهار فیلپای چهار ضلعی به ابعاد ۶۸×۷۰ سانتی متر است . روی این فیلپاها از چهار طرف چهار طاق و بر روی آن ها در کل نه طاق ضربی بر پا داشته اند . سه طاق ضلع شمالی مسجد در قرن اخیر بازسازی شده اند . در وسط ضلع جنوبی شبستان محرابی به ارتفاع ۱۸۷ سانتی متر و در دو طرف آن نیز دو طاق نما با همین ارتفاع قرار دارد . در فضای محراب نورگیری تعبیه شده است . در اضلاع دیگر شبستان ، طاقنما ، طاقچه و پنجره هایی تعبیه شده است . مصالح اصلی بنا ، آجر و ملاط گچ و گل است . بنا به اظهار اهالی در تعمیرات قرن اخیر کف شبستان حدود نیم متر بالا آمده است . در خصوص تاریخ ساخت مسجد ، مدرک قطعی در دست نیست اما با توجه به انتساب مسجد به حاج میرزا آقاجان می توان گفت که در دوره سلطنت محمد شاه (۱۲۵۰-۱۲۶۴ ه. ق) توسط میرزا الطیف مشهور به حاجی میرزا آقاجانی از سرشناسان به نام اسدآباد بنا شده است .

 

مقبره حاج عبدالله راشد - اسدآباد

مقبره عبدالله راشد همدانی( که به زیارت و شرف حضور امام عصر ( عج) رسیده ) در پارک شهید رجایی اسدآباد روبروی شهرداری واقع گردیده است.

 

حمام گلستان ( نیلوفر) - اسدآباد

حمام گلستان اسدآباد - 1حمام گلستان اسدآباد - 2

حمام گلستان ( نیلوفر) - اسدآباد:

این بنا در محله در کاروانسرا یا بازار در کنار مسجد جامع اسدآباد قرار دارد این بنا به حمام قدیمی بازار، حمام گلستان و حمام حاجی خان نیز معروف است. در رابطه با تاریخچه بنا سند یا کتیبه ای در دست نیست اما با توجه به قدمت تاریخی آب انبار، می توان پایه های بنا را متعلق به دوره صفوی دانست که در دوره های متاخرتر بازسازی و نوسازی شده است. اما قرار گیری بنا در مرکز محله قدیمی شهر اسد آباد و قرارگیری در کنار مسجد جامع و آب انبار صفوی شهر نشان از تاریخ غنی بنا دارد.

معماری بنا: بنا دارای دو ورودی شمالی و جنوبی است که بر اساس مطالعات میدانی انجام شده هردو ورودی به بنا الحاق شده است. ورودی شمالی بنا شامل  بخش مسقف شده کوچه ای است که با تیر آهن و طاق ضربی پوشانیده شده است. و یک در آهنی دو لنگه نیز در این ورودی قرار دارد. ورودی جنوبی بنا نیز بر اساس مطالعات انجام شده بعدا به بنا الحاق شده و در گذشته تنها ورودی بنا از جبهه شمالی بوده است. در این ورودی نیز آهنی بوده و فاقد تزیینات و جزییات معماری می باشد.

در ورودی حمام به محوطهای 6ضلعی باز میشود که اضلاع آن مساوی به نظر میرسد. طاق این محوطه گنبدی است و سربینه 8ضلعی آن در قسمت جلویی راهروی ورودی قرار دارد. در 6 ضلع سربینه، 6 صفه برای کندن لباسها ساخته شده است. سقف این صفهها به صورت جناغی است. گرمخانه حمام از سه قسمت شامل بخش مرکزی، بخش سمت راست (خزینه آب سرد) و بخش سمت چپ (خزینه آب گرم) تشکیل شده و دارای سقفی با طاق جناغی است. در حال حاضر محل ورود به خزینه آب گرم به وسیله پنجرهای فلزی مسدود شده و به جای خزینه آب سرد، 6 دوش انفرادی ایجاد شده است.

مصالح به کار رفته در ساخت این حمام عبارتند از آجر، ملاط گچ و سنگ تراشیده مرمر. کف سربینه و راهروها سنگ لاشه و کف حمام از بهترین نوع سنگ مرمر پوشیده شده است.

 

پل شکسته

پل شکسته:-- روستای خسروآباد (اسدآباد) - 1پل شکسته:-- روستای خسروآباد (اسدآباد) - 2پل شکسته:-- روستای خسروآباد (اسدآباد) - 3

این اثر در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ۱۳۷۶ با شماره ثبت ۱۸۷۵ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل در روستای خسروآباد و بر روی رودخانه شهاب (شاهآب) احداث شده و دارای دو چشمه اصلی و دو چشمه کوچک در طرفین چشمههای اصلی است. طاقهای هر چهار چشمه جناغی است که تا بلندی ۱۵۵ سانتیمتر از تخته سنگهای لاشهای ، به ابعاد مختلف و با ملاط گچ ساخته شده و روی سنگها سه رج آجر چهارگوش چیده شده است. به نظر میرسد که بعد از ساختن پایهها ، ابتدا قسمتهای مرکزی طاق چشمهها را ساختهاند و پس از آن ، آجرهای افقی را چیده و پل را تمام کردهاند؛ زیرا این دو قسمت به هیچ طریقی درهم قفل و بست نشده است. مصالح ساختمانی این پل آجرهایی به ابعاد ۵×۲۱×۲۱ ، سنگ لاشههایی با ابعاد مختلف ، سنگتراش ، قلوهسنگ و گچ است. پل فاقد تزیینات بوده و فقط در وسط چشمهها نوعی آجر کاری سنتی به شیوه نو در آن دیده میشود. در ادوار مختلف تعمیرات موضعی روی آن انجام گرفته است. از بانی و موسس پل تا کنون اطلاعات دقیقی به دست نیامده است.

 

موزه مردم شناسی اسداباد

موزه مردم شناسی اسداباد - 1موزه مردم شناسی اسداباد - 2موزه مردم شناسی اسداباد - 3

در این موزه وسایلی قدیمی نظیر چراغ، قفل، پشتی، قلیان، کرسی، وسایل آشپزخانه، کشاورزی، پوشاک و البسه قدیمی که در دوران زندگی سید جمال مردم استفاده می کردن، به نمایش گذاشته شده. تعدادی خمره قدیمی متعلق به زمان اشکانیان در این موزه وجود داره و ۵۰۰ اثر از دوره معاصر ، صفویه و پیش از آن تا دوره اشکانی، ۳۰ قطعه عکس قدیمی و آثار باستانی در فضای ۳۰۰ متر مربع در بنای یادبود سید جمال واقع شده و در قالب ۲۲ ویترین و یک رواق آماده بازدید علاقمندانه.

 

بنای یادبود سید جمالدین اسدآبادی

بنای یادبود سید جمالدین اسدآبادی - 4بنای یادبود سید جمالدین اسدآبادی - 3بنای یادبود سید جمالدین اسدآبادی - 1

تالاب امامزاده پیرسلمان (اسدآباد)

تالاب امامزاده پیرسلمان - 1تالاب امامزاده پیرسلمان - 2تالاب امامزاده پیرسلمان - 4تالاب امامزاده پیرسلمان - 5

این تالاب در 15 کیلومتری غرب شهر اسدآباد قرار گرفته و 12 کیلومتر مسیر آن آسفالته است در جوار تالاب امامزداه پیر سلمان قرار دارد تعدادی چشمه آب معدنی شیرین و جوشان تالابی به وسعت 5/1 هکتار ایجاد کرده اند.

این تالاب که نام خود را از امامزاده سلمان گرفته است کاربرد تفریحی، زیارتی، کشاورزی و دامداری دارد بعضا به صورت تفننی ماهیگیری نیز می کنند از جمله ویژگی های این تالاب زندگی تابستانی این پرندگان مهاجر در اطراف آن است.

از جمله پرندگانی که در آنجا جوجه آوری می کنند کشیم کوچک و چنگیز نوک سرخ است در این تالاب ماهی سیاه، کولی ماهی و مار آبی وجود دارد آب تالاب دایمی است و سطح آن کاملا از نی پوشیده شده است عمق متوسط آن یک و حداکثر دو متر می باشد و ارتفاع آن از سطح دریا 1920 متر است محوطه پیرامون امامزاده چمنزار است بنابراین برای استفاده زایرین و گردشگران تالاب در بهار و تابستان قابل استفاده است.

 

آب انبار شیخ علی خان اسدآباد

آب انبار شیخ علی خان اسدآباد - 1آب انبار شیخ علی خان اسدآباد - 2آب انبار شیخ علی خان اسدآباد - 3

این بنا در محله ای به همین نام در اسدآباد قرار گرفته که در واقع جایگاه مرکز محله ای در مرکز شهر گذشته اسدآباد بوده است. بنا به گفته معمرین این محل در گذشته به محله در کاروانسرا معروف بوده که این نام گذاری به خاطر کاروانسرای قدیمی بوده که بعدها تخریب شده است. محل کاروانسرا حدودا در 50 تا 100 متری سایت آب انبار بوده است. در این مرکز محله مسجد جامع شهر، حمام و بازار نیز قرار دارد که از آن میان تنها حمام فرم و فضای تاریخی خود را حفظ کرده است. در گذشته در این مرکز محله تعداد زیادی کلیمی نیز وجود داشته که تا دوره های متآخر نیز در این محل و مرکز شهر اسدآباد سکونت داشته اند.

ورودی بنا اتاقک کوچکی است که بنا به نیاز وجود یک در و ورودی برای بنا در سال های اخیر ساخته شده است. براساس گفته معمرین قبلا بنا فاقد یک فضای سردر و ورودی بوده و تنها به وسیله چند پله راه به پاشیر بنا وجود داشته است. ابعاد این فضای ساخته شده با آجر و سقف تیرآهن و طاق ضربی، در حدود 2 در 3.5 متر می باشد.

تعداد 16 پله جدید با ارتفاع 20 سانتیمتر که با بلوک های سیمانی ساخته شده، به راه پله و طاق آهنگ اصیل بنا راه پیدا کرده و مشخص کننده بخش تازه ساز و تعمیری بنا در سالهای اخیر است. بخش اصیل بنا شامل یک پاشیر و مخزن بزرگی به ابعاد 20 در 12 متر است. راه پله اصلی بنا با عرض 3 متر، به وسیله یک طاق آهنگ آجری و 6 پله 30 سانتی متری به پاشیر راه دارد. فضای پاشیر بنا که با چهار تویزه تیزه دار و طاق آجری مسقف شده ابعادی در حدود 3.5 در 3 متر دارد.

در رابطه با فضای مخزن آب انبار شاید به توان گفت که به لحاظ بزرگی فضا و گنجایش در بین آب انبارهای تاریخی ایران شاخص می باشد، چراکه مخزن اکثر آب انبارها فضایی استوانه ای شکل است که گنبدی بر روی پلان دایره دیواره ها این فضا را مسقف می کرده اما در مورد آب انبار شیخ علی خان این فضا، مستطیل شکل ساخته شده و متشکل از 5 طاق چشمه در هر کدام از طرفین مخزن که هر کدام مساحتی معادل با 10 مترمربع دارند و 5 طاق کژاوه ای شکل در وسط که جمعا مخزن بزرگی را به وجود آورده به گنجایشی که 500 متر مکعب آب را در خود جای می دهد.

 

مصالح مورد استفاده در بنا متشکل از لاشه سنگ و آجر است که تا ارتفاع زیر طاق در فضای پاشیر و تا ارتفاع 1.5 متر در فضای مخزن، سنگ چین می باشد و در باقی جداره ها از آجر با ابعاد 18 در 18 در 5 سانتی متر استفاده شده است و با ملات آهکی بندها را پر کرده اند. اندود مخزن نیز تا ارتفاع 2.7 متر نیز ساروج است که جز بخش هایی کوچکی از آن، باقی جداره ها بسیار محکم و سالم است.

آب مورد نیاز مخزن از محل یک رشته انشعاب قنات و آب جاری که به نام آب ده شهر آب معروف بوده تآمین می شده است.

 

موزه تپه هگمتانه

ایران - 4ایران - 5ایران - 6ایران - 7ایران - 8ایران - 9ایران - 10ایران - 11

موزه تپه هگمتانه در شرق تپه باستانی هگمتانه و جنب گودال معروف فرانسویها قراردارد .ساختمان موزه تپه هگمتانه که پیشتر مدرسه پرورش نامیده می شد,در طی  تغییرات وتعمیراتی به منظور ایجاد یک موزه موقت به بهره برداری رسیده است ومجهز به آزمایشگاه وکارگاه عکاسی می باشد.

موزه هگمتانه که از مکانهای دیدنی همدان است در مکانی نزدیک به تپه هگمتانه لیکن خارج از محدوده کاوش های باستان شناسی احتمالی در نظر گرفته شده است. این امر باعث تقویت صنعت گردشگری و بازدید متقابل از تپه هگمتانه و موزه هگمتانه می شود.

اشیای موزه تپه هگمتانه مشتمل بر دو بخش اختصاصی و استانی است . در این مجموعه آثار سنگی , سفالی, استخوانی و فلزی از دوره های پیش و پس از اسلام به نمایش در آمده است. در راهرو و تالار سمت راست موزه تپه هگمتانه, اشیای مکشوف از هگمتانه نگهداری می شوند. از برجسته ترین این آثار می توان به پایه ستونهای  متعلق به کاخهای هخامنشی از جمله شالی ستون مربوط به دوران اردشیر دوم با متن میخی, دو مهر استامپی سنگی وشیشه ای مربوط به دوران قبل از اسلام و سر گاو از جنس سفال متعلق به دوران هخامنشی اشاره کرد.

همچنین مجموعه ای از اشیای باستانی در سالهای پیش از انقلاب به صورت حفارهای غیر قانونی از خاک خارج شده اند که آنها را منسوب به هگمتانه می دانند و اکنون در موزه ملی و بعضی در موزه های خارج از کشور نگهداری می شوند.

مجموعه تابوتهای سنگی و سفالی مربوط به دوره پارتیان که از میدان شیر سنگی بدست آمده اند, خمره ها و سنگهای تزیینی با نقوش زیبا و سنگ قبرهای دوران مختلف اسلامی, شاخص ترین نماینده های آثار کشف شده استانی می باشند که در سالن مرکزی و راهروی سمت چپ موزه قرار داده شده اند.

همچنین، سکه هایی از عهد ساسانی کشف شده که محل ضرب آنها اهمتان قید شده است. نخستین اشاره مکتوب به نام مادها و سرزمین ماد، در سالنامه بیست و چهارم سارل مانزر سوم (۸۳۶قبل از میلاد) و سارگن دوم (۷۱۵قبل از میلاد) بوده است که از این قوم و سرزمین آنان به نام مادای یا آمادای (آماد=ترکی سومری مادر+آی =ماهترکی) یاد کرده اند.

هدف اصلی از ایجاد موزه تپه هگمتانه حفظ و نگهداری اشیا به دست آمده از حفاریهای تپه هگمتانه و نمایش آثار کهن و تاریخی این سرزمین میباشد .بدین منظور،  نگهداری اشیا مکشوفه، مرمت و نمایش عمومی این آثار در کنار آموزش و پژوهش با برگزاری سمینارها، کنفرانس ها و کارگاه ها در دستور کار این موزه قرار دارد.

 

تپه هگمتانه

همدان را پایتخت تاریخ و تمدن ایران نامیده اند. تپه باستانی هگمتانه در مرکز شهر همدان واقع است و از مکانهای دیدنی و تاریخی همدان بشمار می رود. بسیاری از باستان شناسان تپه هگمتانه را وسیع ترین تپه باستانی ایران دانسته و آن را بقایای ابنیه کاسی، مادی، هخامنشی و بعد از آن می دانند. مساحت تپه هگمتانه حدود ۳۰ هکتار است، که با در نظر گرفتن بخش هایی که جزو محدوده تپه باستانی بوده، ولی اینک ساختمانهای مسکونی بر روی آن ساخته شده، به بیش از ۴۰۰ هکتار نیز می رسد.این تپه بیضی شکل، در داخل محدوده شهر فعلی همدان در دو سوی خیابان اکباتان (آیباتان) واقع شده است.

هگمتانه یا هنگمتانه که به زبان پارسی قدیم به معنی محل تجمع بوده، ترکیبی از دو واژه ˈهنگˈ به معنی ˈجاˈ و ˈمتانهˈ به معنی ˈتجمعˈ است. این واژه در زبان یونان  به صورت ˈاکباتانˈ در آمده است و در کتیبه های عیلامی به صورت ˈآگ ماتونوˈ آمده است. برخی نیز معتقدند: ˈامدانهˈ یا ˈآمادایˈ که در کتیبه پلیسر پادشاه آشور آمده، به این محل اطلاق می شده است. هگمتانهˈ در زبان ارمنی ˈاهمتانˈ، در زبان سریانی و پهلوی ˈهمدانˈ و در گویش نویسندگان عرب همدان و در تورات ˈاحتماناˈ  گفته شده است.

شهر هگمتانه را اقوام آریایی ماد بنا نهادند و آن را پایتخت نخستین شاهنشاهی ایرانی قرار دادند. هرودوت بنای هگمتانه به دیاکو نخستین شاه ماد نسبت داده و گفته است که هفت دیوار داشته که هر کدام به رنگ یکی از سیاره ها بوده است. ولی گروهی از دانشمندان بنای آن را به فرورتیش، سومین شاه ماد نسبت داده اند.
برخی معتقدند که «کر کشی» که در لوح های آشوریان به آن اشاره شده، در محل همدان بوده است. آشوریان باستان به شهرهای قوم کاسی، عنوان «کار کاشی» داده بودند، که " کار" به معنی قرارگاه یا منزلگاه و " کاشی "اسم قوم" کاسی" است. و از این رو گویند که اسم قبلی هگمتانه، «اکسایا» یعنی شهر کاسی ها بوده است.
پس از انقراض مادها، هر چند هگمتانه مرکزیت نخستین را نیافت، ولی به دلیل قرار گرفتن در مسیر راه شاهی، که پارسه (تخت جمشید) را به سارد متصل می کرد، به عنوان پایتخت تابستانی هخامنشیان مورد توجه خاص بود و از این رو آن را آباد کردند.

در زمانی که داریوش سوم با اسکندر مواجه می شود، هگمتانه به صورت ویرانه ای بوده است. ولی داریوش سوم بنا به پیشنهاد یاران خود، دستور می دهد در میانه  شهر، کوشکی بزرگ که آن را ساروق می نامیدند، بسازند. در این کوشک، سیصد مخفی گاه برای گنجینه ها و دارایی ها بر پا شد و برای آن هشت درب آهنین ساختند، که همه دو اشکوبی (دو لختی) و هر اشکوب، به بلندای دوازده گز بود.

در حفاری های باستان شناسی سالهای اخیر در تپه هگمتانه مشخص شده است که محل کاخ و بناهای اشاره شده، در تپه هگمتانه کنونی واقع بوده است.

از جمله ویژگیهای شهر باستانی هگمتانه، معماری و طرح و نقشه منظم این شهر بوده، که در بین آثار باستانی به دست آمده کم سابقه است. آثار کشف شده حاکی از وجود یک شبکه منظم و پیشرفته آب رسانی در شهر حکومتی مادها و پارت ها است. در فواصل بین کانالهای آب رسانی، معابری بر عرض ۵/۳ متر وجود داشته و کف این معابر، همه با آجرهای مربع شکل و منظمی، مفروش بوده است. تحقیقات نشان داده که در فواصل ۳۵ متری بین معابر، دو سری واحدهای ساختمانی قرار دارند، که هر کدام شامل یک حیاط مرکزی (هال) است، با اتاق ها و انبارهایی به صورت قرینه در گرداگرد آن. به شکلی که هر واحد ساختمانی، فضایی در حدود ۵/۱۷ * ۵/۱۷ متر را در بر می گیرد. معابر مذکور با عرض ۵/۳ متر و پی بندی آجری در بخش وسیعی از تپه هگمتانه گسترش داشته و جهت شمال شرقی به جنوب غربی دارند.

حفاری در تپه هگمتانه

پیشینه حفاری های علمی تپه هگمتانه، به سال ۱۹۱۳ میلادی بر می گردد، که هییتی فرانسوی از طرف موزه لوور پاریس به سرپرستی شارل فوسی، کاوش هایی در تپه هگمتانه انجام داد. ولی نتایج این کاوشها هیچ گاه منتشر نشد.
در طی ۱۰ فصل حفاری انجام شده از سال ۱۳۶۲ تا ۱۳۷۸، که حدود ۱۴۰۰۰ متر مربع از بقایای تپه هگمتانه مورد کاوش قرار گرفت، یکی از کهن ترین دوره های تمدن بشری نمایان شده است. همچنین یک حصار طولانی به ارتفاع ۹ متر و دو برج عظیم و کم نظیر در درون آن کشف شده است. از جمله کاوشهای علمی سال ۱۳۶۲۲ تا کنون که به سرپرستی آقای دکتر محمد رحیم صراف به انجام رسیده، منجر به شناسایی شهر بزرگی در دل تپه هگمتانه شده است.
همچنین ادامه کاوش ها، بخش هایی از حصار عظیم شهر به قطر ۹ متر و ارتفاع ۸۸ متر را آشکار ساخته است.

به طور کلی تپه هگمتانه در طول یکصد سال اخیر بارها مورد حفاری باستان شناسان داخلی و خارجی قرار گرفته است. ضمنا در طول حفاریهای انجام شده، آثار  ارزشمند و بی نظیری کشف گردیده، که اغلب متعلق به دوران هخامنشیان و نیاکان آنهاست.

اشیا یافت شده

  • لوح زرین به نام «آریارمنه»: این لوح از زر ناب و به ابعاد ۱۲ در ۸ سانتیمتر و دارای ۱۰ سطر به خط میخی است. «آریارمنه»، جد داریوش اول است. این لوح در موزه برلن در آلمان نگهداری می شود.
  • لوح زرین به نام «ارشام»: ابعاد این لوح ۸ در ۱۳ سانتیمتر است. لوح به خط میخی واز دوره هخامنشینان بجا مانده است. این لوح در اختیار مجموعه شخصی مارسل ویدال آمریکایی است.
  • در سال ۱۴۰۷ هنگام پی کنی خانه ای در روی تپه هگمتانه دو قطعه لوح یکی طلا و دیگری نقره به اندازه هم پیدا شدند. ابعاد هر لوح ۱۹ در ۸/۱۸ سانتیمتر است و خطوط نوشته شده به خط میخی و محتوای هر دو نوشته یکی هست. لوح نقره ای در موزه کاخ مرمر و دیگری در موزه ایران باستان در تهران نگهداری می  شوند.
  • لوح زرین به نام داریوش دوم: این لوح از زرناب به ابعاد ۵/۲۰ در ۵/۱۸ سانتیمتر و خطوط نوشته شده ۲۳ سطر به خط میخی است. این لوح خارج از کشور بوده است که به وسیله موزه ایران باستان خریداری گردید و اکنون جزو گنجینه های موزه ایران باستان است. لوح دیگری به ابعاد ۲/۱۶ در ۱۳۳ سانتیمتر یافت شده که دارای ۲۹ سطر به خط میخی است و در سال ۱۳۳۱ خریداری شده و در حال حاضر در موزه ایران باستان نگهداری می شود.
  • لوح زرین به نام اردشیر دوم: این لوح به نام اردشیر دوم پسر داریوش دوم هخامنشی و ابعاد آن لوح ۱۳ در ۱۳ سانتیمتر و دارای ۲۰ سطر به خط میخی است که در روی زر ناب حک گردیده اند.
  • کوزه ای شکسته، به جا مانده از دوره خشایارشا (پسر داریوش اول). این کوزه از نقره است که قطر دهانه آن ۵/۷ سانتیمتر و ارتفاع آن ۱۲ سانیتمتر است. خطوطی میخی بر این کوزه نقره حکاکی شده است که برخی از کلمات آن باقی است و برخی دیگر روی تکه های شکسته شده بود و مفقود مانده است. این کوزه دوره هخامنشی که در خارج از کشور بوده است خریداری گردیده و در حال حاضر در موزه ایران باستان نگهداری می شود.
  • بشقاب نقره ای با قطر دهانه ۲۰ سانتیمتر از دوره هخامنشی. این بشقاب در سال ۱۳۲۴ از طرف موزه ایران باستان خریداری و به کشور بازگردانده شد و درموزه ایران باستان تهران نگهداری می شود.
  • بشقاب یا جام نقره مربوط به دوره اردشیر اول. قطر دهانه آن ۷/۲۶ سانتیمتر است. این بشقاب در اختیار موزه مترو پولیتن نیویورک است. در لبه داخلی بشقاب به خط میخی یک سطرطولانی نوشته شده است که ترجمه آن این است: «اردشیر شاه بزرگ، شاه کشورها پسر خشایارشا، خشایارشا پسر داریوش شاه هخامنشی [بود] که این جام سیمین را [برای] کاخ پادشاهی خود درست کرد.»
  • ظرف طلا که مانند کاسه ای است گود که رویه بیرونی آن دارای برجستگهایی است. این نقوش از لبه ظرف شروع شده و در وسط برآمدگی تکرار می شود.
  • پایه ستون سنگی مربوط به اردشیر دوم. این پایه ستون مربعی است به طول ضلع ۹۳ سانتیمتر که از سنگ یک تکه ساخته شده؛ بطوری که مربع زیرین بزرگ تر و در روی آن مربع وسط شال ستون بصورت دایره روی مربع وسط قراردارد.
  • ته ستون دیگری به نام اردشیر دوم هخامنشی. پایه ستونی از سنگ با ۷ سطر کتیبه به خط میخی مربوط به اردشیر دوم که در تپه هگمتانه پیدا شد و درحال  حاضر در تملک شخصی است در انگلستان.

 

 

گنبد علویان

ایران - 1ایران - 5ایران - 6ایران - 10ایران - 11ایران - 13ایران - 14ایران - 15ایران - 17

این بنا در سیر ارایه نمونه معماری اسلامی و ایرانی بی نظیر و بی مانند است و از نمونه های منحصر به فرد معماری ایران زمین میباشدکه در شهر زیبای همدان قرار گرفته و میراث دار پیشینه اعتقادی مردمان همین دیار است که مورد توجه محققان بوده است و مسلما در جای جای باور های مردم همدان جایگاه بس رفیع و بی مانند  دارد چنانکه اشعاری به صورت عامیانه در مورد این بنا ذکر می شود که از این اشعار می توان به شعر: ((دلا دوشم دلا دوشم دلا دوش به حق گنبد سبز سیه پوش)) اشاره کرد.

بنای گنبد علویان که تا چندی پیش در محدوده دبستانی کوچک در بافت قدیمی شهر مجالی برای شناساندن معماری منحصر به فرد خود نداشت اکنون پس از آزاد کردن  بافت پیرامون و تجهیز محدوده آن در وضعیت مناسب تری قرار گرفته و به دلیل معماری ویژه و تزیینات بسیار پیچیده گچی آن در خور معرفی است.

موقعیت مکانی

گنبد علویان در چهار باغ علویان در نزدیکی میدان امامزاده عبدالله شهر همدان قرار دارد.این گنبد از سمت شمال در خیابانی که میدان عین القضات را به میدان امامزاد عبدالله ختم می کندقرار گرفته است و ازسمت جنوب با خیابان باباطاهر و از شرق با خیابان اکباتان محصور شده است.

تاریخچه

بر اساس شناسنامه فنی بنا، گنبد علویان یکی از یادمان های متعلق به اواخر دوره سلجوقیان در قرن ششم هجری است، که توسط خاندان علویان ابتدا به عنوان  مسجد احداث شد و سپس در دوره های بعد با ایجاد سردابی در زیر زمین، به مقبره آن خاندان تبدیل شده است.

علت نامگذاری این بنا به گنبد علویان این بوده است که در گذشته های دور دارای گنبد بوده، گر چه در اثر گذشت زمان، گنبد آن فرو ریخته است. از سوی دیگر، علاقه  شدید مردم به سادات و دوستداران علی (ع) و مدفون بودن دو تن از خاندان علویان در این بنا، از دلایل دیگر آن بوده است.

گنبد علویان به اعتبار تحقیقات باستان شناسان بنایی مغولی یا به عبارتی سلجوقی تکامل یافته است.این گنبد به دلایلی چند واز جمله ویژگی های منحصر به فرد کالبدی وظرافت تزیینات استثنایی آن همواره مورد توجه ویژه محققان قرار داشته .پورفسور آرتور اپهام پوپ به خصوص به این بنا عنایتی خاص نشان داده و در هنگام قیاس با معماری دوره های پیشین چنین گفته است:معماری مغول ایلخانی با پیشینیانش نزدیکی دارد و در واقع رشد همشکل سبک ها و شیوه های قبلیسلجوقی است ارتباط میان این دو سبک چنان نزدیک است که در برخی موارد مانند گنبد علویان همدان عقاید در مورد سلجوقی یا مغولی بودن بنا متفاوت است ولی به طور کلی معماری مغولی دارای یک خصلت ویژه خود بود و در بسیاری جنبه ها با کارهای سلجوقی تفاوت داشت.گر چه در بنای مغولی یک مقیاس عظیم به کار رفت  اما آنها در عین حال خیلی سبک ترند ....به طور کلی در این معماری سختی و خشنی کاهش یافته فضاهای خالی بیشتر شده و روشنایی افزون تر و بهتر طراحی شده است.

نقشه بنای چهار ضلعی و گوشه های آن دارای لبه های ستاره ای شکل است . دیوار های این مقبره مکعب شکل بوده ، تا خط آغاز گنبد باقی مانده ولی خود گنبد فرو ریخته و از بین رفته است . اداره کل باستان شناسی در سال 1317 شمسی به نحوی اساسی نسبت به تعمیر آن ـ تا حدی که بااصول تعمیر آثار قدیم متناسب بود ـ اقدام کرد و بر روی آن پوششی از چوب و شیروانی ترتیب داد که اکنون بر قرار و مورد پسند خاطر علاقه مندان آثار تاریخی است. این مقبره باآجر ساخته شده است و از کف زمین بلند تر است و مانند دیگر مقبره های چهار ضلعی بر روی سکوی قرار گرفته که داخل سکو را طبقه زیرین مقبره شامل می شود در محوطه جلو خان مقبره پله های سنگی که تعداد انها به نه عدد می رسد به چشم می خورد.

امروزه به دوراین بنای تاریخی حصارکشی انجام شده است وازطرف سازمان میراث فرهنگی حفظ و نگه داری می شود و در طی سال های گذشته مرمتهای چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب بر روی این بنای تاریخی انجام شده است.

این اثر یکی از شاهکارهای معماری و گچ بری بعد از اسلام در همدان است، و طی شماره ۹۴ در تاریخ ۱۵/۱۰/۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

معماری

گنبد علویان از لحاظ هنر گچبری و آجرکاری از آثار ارزشمند و کم نظیر سده های میانی دوره اسلامی (سده های 6و 7هجری) است.شکل ظاهری آن شبیه گنبد سرخمراغه است که در سال 542 هجری قمری ساخته شده و ابعاد داخلی آن (8متر در 88متر ) و تزیینات غنی و متراکم و در عین حال راز آمیز و چشم نواز درون بنا تا حدودی مشابه بنای گنبد حیدریه قزوین است که از بنا های اوایل قرن 6 هجری قمری است .بنابراین گنبد علویان همدان را هم باید از آثار معماری آرامگاهی این دوران  به شمار آورد.

بنا به صورت مکعبی 4ضلعی در ابعاد 8/12 در 5/12 متر و ارتفاع 5/11 متر ساخته شده و 4 جرز ستون مانند به ارتفاع 5/9 متر با قطری قریب به 2 متر و شبیه برجهایی در 4 گوشه آن را در میان گرفته اند .هر یک از برجها دارای 5 طاق نمای فرو رفته مثلثی به ارتفاع8 متر و عرض 1 متر و عمق 5/. متر است که از حیث مقطع جرزها را به صورت نیمی از یک ستاره هشت پر در آورده است.

در جبهه شمالی بنا طاق نمایی جناغی از نوع 5و 7 و به ارتفاع 10 متر و عرض حدود 5/5 متر دیده می شود .درون آن قابی مستطیل شکل به ارتفاع 60/5 و عرض 90/3 به صورت بر جسته قرار دارد.ورودی رفیع بنا در هیبت طاقی جناغی به عرض 6/1 و ارتفاع 40/3 متر جلوه ای ویژه به آن می بخشد.

بر فراز ورودی و درون کادر مستطیل شکل گچبری های بر جسته لانه زنبوری شامل گل و بوته های در هم پیچیده به شکل زیبایی خود نمایی می کند. بر حاشیه خارجی کادر نیز کتیبه ای گچبری شده مشتمل بر آیاتی از قرآن مجید به خط کوفی مشاهده می شود. پیشانی طاق نما را نیز گچبری مثلثی و ستاره ای شکلی به صورتی بدیع تزیین کرده است.

حد فاصل طاق نما و برجهای پیرامونی را دو سطح مستطیل شکل هم ارتفاع با کل بنا و به عرض 80 سانتی متر پوشیده از تزیینات گچبری و نیز دو سطح نیم دایره که با آجرهای راسته و خفته تزیین شده اند زینت می بخشند.اضلاع غربی و شرقی ساختمان هر کدام دارای دو طاق نما به ارتفاع 5/8 و عرض 4متر است که درون آنها با برجسته کاریهای آجری مشتمل بر طرحهای تو در تو لوزی شکل تزیین شده است.

بر فراز طاق نما ها و قسمتهای انتهایی برجها بقایایی از کتیبه ای آجری و بر جسته به خط کوفی مشتمل بر آیات نخستین سوره (دهر) مشاهده می شود .

سطح شبستان ورودی بنا در مقایسه با زمینهای اطراف و دیوارهای خارجی آن در ارتفاعی معادل 2/1 متر واقع شده و در حال حاضر 7 پله ارتباط بیرون و داخل بنا را میسر می کند.

در هر کنج بنا دو طاقچه رفیع و نیز دو طاق نما در اضلاع غربی −شرقی پوشیده از طرحهای انبوه و بسیار زیبای گچبری دیده می شود .محراب گنبد نیز که در ضلع جنوبی واقع شده با تزیینات بدیع گچبری بر غنای این اثر افزوده است . معدود نورگیرهای مرتفع و مجاور سقف روشنایی مناسبی به محوطه داخل بنا می دهند.

راه پله های کم عرض از درون برج شمالی شرقی دسترسی به سقف و نیز راه پله ای که به صورت غیر متعارف درون محراب ایجاد شده راه یابی به سرداب اشکوب زیرین را میسر می کند . سرداب کوچک مدفن دو تن از بزرگان خاندان علویان است.فضای داخلی آن از 6 حجره با طاق نمای جناغی تشکیل شده و قبر ها به شکل حجمهای مکعب مستطیل شکل پوشیده از آجرهای لعابدار فیروزه ای در مرکز آن قرار گرفته اند.

به دلیل تخریب گنبد اصلی بنا در گذشته ای نا معلوم به نظر می رسد هنوز مرمتهای انجام شده در 68 سال قبل (سال 1317) و پوششی که با سقف شیروانی برای جلو گیری از انهدام بنا بر فراز آن تعبیه شده همچنان باید باقی بماند چون تا کنون مدرک مستند و نقشه ای که گویای چگونگی وضعیت گنبد فوقانی این آرامگاه باشد به دست نیامده است. از همین رو مستند سازی و شکل دهی مجدد پوشش این بنا هنوز میسر نشده است .

 

آرامگاه باباطاهر

ایران - 4ایران - 2ایران - 5ایران - 6ایران - 7ایران - 8

آرامگاه باباطاهر درشهر همدان در مرکز میدانی مستطیل شکل ، زیبا ، سرسبز ، با گنبدی فیروزه ای منشوری شکل ، بر قاعده ای هشت ضلعی بر بالای تپه ای کم ارتفاع قرار گرفته است . سقف آرامگاه کاشی کاری معرق می باشد .

برج آرامگاه بر قاعده ای هشت ضلعی واقع شده که ارتفاع آن از سطح فوقانی تپه ‪ ۲۰/۳۵‬ متر و از کف خیابان ‪ ۲۵/۳۰‬ متر می باشد .

ستون های هشت گانه برج ، قطعه سنگ مزار ، کف و پله های آرامگاه از سنگ گرانیت حجاری شده است و بنای اصلی نیز به ابعاد10 × 10 متر با مجموعه ای از منشورها پوشیده شده و دارای مدخل های ورودی و منفذهای نور است.
نما و فرش بنای آرامگاه باباطاهر همدان از سنگ است و در داخل آن کتیبه هایی از کاشی وجود دارد .

در محوطه داخلی آرامگاه ‪ ۲۴‬دو بیتی از سروده های باباطاهر بر روی ‪ ۲۴‬ قطعه سنگ مرمرین نوشته و نصب شده است . دو لوحه برنجی نیز در محوطه داخلی نصب شده است که یکی از آنها اسامی هیات موسس انجمن آثار ملی به هنگام ساختمان آرامگاه و دیگری نام برخی از شخصیت هایی است که در کنار بابا طاهر دفن شده اند. مساحت کل زیر بنای آرامگاه و باغ آن حدود 8965 متر مربع برآورد شده است. ترانه های شور انگیز بابا طاهر با لهجه دل پذیر لری سروده شده و ترجمان روح و قلب  حساس و پر سوز این عارف گرانمایه است و اهل ذوق و حال را با جذبه خاصی تحت تاثیر و سحر خود قرار می دهد.

تاریخچه

آرامگاه بابا طاهر بر فراز تپه ای در شمال باختری همدان قرار دارد. این بنا در طول قرون مختلف شاهد تخریب و بازسازی های متعدد بوده است. در قرن ششم هجری یک برج هشت ضلعی آجری بر روی قبر بابا طاهر ساخته شد که بعدها بر اثر مرور زمان ویران شد. در زمان پهلوی اول از طرف شهرداری همدان بنای جدیدی به جای بنای قدیمی ساخته شد که مصالح آن بیشتر آجر بود.در جریان همین باز سازی، لوح کاشی مربوط به قرن هفتم هجری، که هم اکنون در موزه ایران باستان نگهداری می شود، به دست آمد. بر روی این کاشی فیروزه ای رنگ، آیات قرآن مجید به خط کوفی برجسته نوشته شده است. احداث بنای جدید در سال ۱۳۴۴۴ خورشیدی با همت انجمن آثار ملی و شهرداری همدان و توسط مهندس محسن فروغی انجام شده است. این بنای تاریخی طی شمار ۱۷۸۰ در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ۱۳۷۶۶ به ثبت آثار تاریخی  و ملی ایران رسیده است. در اطراف بنای جدید فضای سبز وسیعی احداث شده است.

آرامگاه جدید، شاهکاری ممتاز و بدیع از معماری عصر جدید است که طرح اصلی آن تلفیقی از معماری قرن های هفتم و هشتم هجری و عصر حاضر است.

برخی از بزرگان و ادیبانی که در جوار مزار باباطاهر آرمیده اند:

  • محمد ابن عبدالعزیز از ادیبان سده ۳ هجری
  • ابولفتح اسعد از فقیه هان سده ۶
  • میرزا علی نقی کوثر از دانشمندان سده ۱۳ و مفتون همدانی از شاعران سده ۱۴

درباره باباطاهر

باباطاهر همدانی ، معروف به « بابا طاهر عریان » ، عارف ، شاعر و دو بیتی سرای اواخر سده چهارم و اواسط سده پنجم هجری ایران و معاصر طغرل بیک سلجوقی بوده است . بابا لقبی بوده که به پیروان وارسته می داده اند و عریان به دلیل بریدن وی از تعلقات دنیوی بوده است .در میان مردم لر لقب بابا به پیران و مرشدان اهل حق نسبت داده می شود.

آثار

ترانه ها یا دو بیتی های باباطاهر در بحر هزج مسدس محذوف و به لری سروده شده است .
دو قطعه و چند غزل با گویش لری و مجموعه کلمات قصار به زبان عربی و کتاب سرانجام از آثار دیگر وی است . کتاب سرانجام شامل دو بخش عقاید عرفا و صوفی و  الفتوحات الربانی فی اشارات الهمدانی است .

زندگی

از خاندان و تحصیلات و زندگی بابا طاهر اطلاعات صحیحی در دسترس نیست اما بنا به نوشته راوندی در راحهالصدور ، بابا طاهر در سال ۴۴۷ هجری با طغرل سلجوقی دیدار کرده و مورد احترام او نیز قرار گرفته است . در یکی از دوبیتی های مشهورش سال تولدش را به حروف ابجد گنجانیده که پس از محاسبه توسط میرزا مهدی خان کوکب به سال ۳۲۶ هجری رسیده است . او پس از ۸۵ سال زندگی وفات یافته است .
در شهر خرم آباد بنایی به نام بقعه باباطاهر وجود دارد که به اعتقاد برخی زادگاه بابا طاهر است .
نام این عارف ربانی در همه ماخذ ایرانی و خارجی باباطاهر ذکر شده است . این شاعر در دو بیتی هایش خود با روشنی بر این نام و نشانی تاکید می کند . 

مو از روز ازل " طاهر بزادم / ازین رو نام باباطاهر ستم

باباطاهر از شعرای نامی و مشایخ بزرگ طریقت در اوایل قرن پنجم یعنی دوران باروری دانش معرفت در ایران می باشد . ولادتش در همدان می بایست در اوایل قرن چهارم هجری باشد . بعضی از محققین هم تولدش ، را با استفاده از حساب حروف ابجد از این دو بیتی استخراج کرده اند و سال تولدش را ۳۲۶ دانسته اند . 

من آن بحرم که در ظرف آمد ستم / من آن نقطه که در حرف آمد ستم 
 ســــــــــــر الفی الف قدی برآیو / الف قـــــــدم که در الف آمد ستم

از نام پدر و گذشتگان او اطلاع درستی در دست نیست . در نزدیکی خاکدان باشکوه و بی پیرایه اش که ساختمانی ساده دارد گوری به نام فاطمه لاری می باشد که گروهی آن را دایه اش دانسته اند و گروهی دیگر آن را معشوقه و خواهرش ذکر کرده اند . درباره سال مرگش نجم الدین ابوبکر راوندی در کتاب راحه الصدور که در سال ۵۹۹ برای سلجوقشاه ابوالفتح کیخسرو نوشته است این گونه به معرفی باباطاهر پرداخته است: 
شنیدم که چون سلطان طغرلبک به همدان آمد از اولیا سه پیر بودند ، باباطاهر و باباجعفر و شیخ حمشاد . کوهکی است بر در همدان آن را خضر خوانند بر آنجا ایستاده بودند ، نظر سلطان بر ایشان آمد کوکبه لشکر بداشت و پیاده شد و با وزیر ابونصر اسکندری پیش ایشان آمد و دست هایشان ببوسید . باباطاهر پاره ای شیفته گونه بودی ، او را گفت ای ترک با خلق خدا چه خواهی کرد . سلطان گفت آنچ تو فرمایی ! باباطاهر گفت آن کن که خدا می فرماید .... 
 سلطان بگریست و گفت چنین کنم . بابا دستش بستد و گفت از من پذیرفتی ؟ سلطان گفت آری ! بابا سر ابریقی شکسته که سال ها از آن وضو کرده بود در انگشت داشت بیرون کرد و در انگشت سلطان کرد و گفت مملکت عالم چنین در دست تو کردم بر عدل باش .

او با توجه به اینکه سلطان سلجوقی طغرل در سال ۴۴۷ هجری به همدان رفته بود نمی توان بر آن تکیه کرد و یا اینکه سال تولدش با آنکه اشاره شد درست نیست ، زیرا عمر باباطاهر ۱۲۲ سال می شود که به نظر بسیار بعید است . استاد فرزانه دکتر ذبیح الله صفا به استناد گفته هدایت در مجمع الفصحا سال مرگش را ۴۱۰ هجری ذکر کرده است که با توجه به سال تولدش درست به نظر می رسد . 
 اینک برای گذشتن از هاله های مبهمی که زندگی او را چون دیگر بزرگان در بر گرفته ، بهتر است زادگاه و نحوه زندگیش را از زبان خود شاعر بشنویم که به این دو بیتی ها بسنده می شود . 

من اســـــــــپیده بازم همدانی / که لانه دارم انــــدر که نهانی 
به بال خود پرم کوهان به کوهان / به چنگ خود کنم نخجیر بانی 

و یا این دو بیتی دیگر: 

بشم به الوند دامان مونشانم / دامن از هر دو گیتی ها وشانم 
 نشانم نوله و مـــویم به زاری / بی که بلبل هـــنی اول نشانم

آرامگاه باباطاهر به نام های آرامگاه باباطاهر، آرامگاه باباطاهرعریان، آرامگاه باباطاهر همدان، بقعه باباطاهرهمدان، نیز شناخته می شود.

 

آرامگاه بوعلی سینا

ایران - 2ایران - 5ایران - 6ایران - 8ایران - 10ایران - 12ایران - 14ایران - 7

آرامگاه شیخ الرییس بوعلی سینا یا آرامگاه بوعلی سینا در میانه میدانی به همین نام در شهر همدان واقع است. میدانی بیضوی، با درختان چنار کهنسال، باغچه های  موزون، بنای زیبا و تندیسی که معرف این میدان است، تفرجگاه زیبایی را بوجود آورده است، که چون نگینی در قلب این شهر کهن می درخشد. شهرهای مهم جهان، معمولا هر یک به قامت بنای یادبوی مشهورند. همدان نیز، حدود 50 سال است که به برج آرامگاه بوعلی، مزین و معروف است.

تاریخچه

بنای ابتدایی آرامگاه بوعلی در زمان قاجاریه ساخته شد. در سال ۱۳۳۰ انجمن آثار ملی ایران به مناسبت هزارمین سالروز تولد ابوعلی سینا تصمیم به تجدید بنای آن گرفت. طرح ونقشه بنای فعلی توسط مهندس هوشنگ سیحون به سبک معماری قرنی که بوعلی سینا در آن می زیسته از روی قدیمی ترین بنای تاریخ دار اسلامی یعنیبرج گنبد قابوس در شهر گنبد کاووس اقتباس شده است.

بنای آرامگاه تلفیقی از دو سبک معماری ایران باستان و ایران بعد از اسلام است. در طراحی این مجموعه از عناصری از هنرمعماری سنتی ایرانی استفاده شده است. عناصری مانند برج، الهام گرفته از برج گنبد قابوس، باغچه ها متاثر از باغهای ایرانی، آب نماها الهام گرفته از حوض خانه های سنتی و نمایی با روکار سنگهای حجیم و خشن خارا که با سنگ گرانیت کوهستان الوند آراسته شده و نمودار کاخهای باستانی ایرانیان است.


کار ساخت بنای جدید آرامگاه در سال ۱۳۳۳ هجری شمسی به پایان رسید. محل فعلی آرامگاه بوعلی منزل مسکونی ابو سعید دخوک، دوست صمیمی بوعلی سینا بوده است که او نیز در جوار بوعلی سینا مدفون می باشد. درحال حاضر تالار جنوبی آرامگاه به عنوان موزه محل نگهداری سکه، سفال، برنز و سایر اشیا کشف شده مربوط به هزاره های قبل از میلاد و دوران اسلامی اختصاص یافته و در تالار شمالی کتابخانه ای مشتمل بر ۸۰۰۰ جلد کتاب خطی و چاپی نفیس ایرانی و خارجی و غرفه هایی مربوط به آثار بو علی سینا و شعرا و نویسندگان همدانی نگهداری می شود. در غرفه آثار بوعلی عکسی از جمجه بوعلی نیز در معرض دید گذاشته شده که گمان می رود به هنگام تخریب مقبره قدیمی تهیه شده است. مکمل این بنا بوستانی به شکل نیم دایره با فضای سبز است و نیز تندیس ابوعلی سینا در حالی که کتابی در دست  دارد در ضلع شرقی میدان نصب شده است.

آرامگاه بوعلی سینا به نام های آرامگاه شیخ الرییس بوعلی سینا، آرامگاه بوعلی سینا، آرامگاه بوعلی، نیز شناخته می شود.

 

آبشار گنج نامه

ایران - 4ایران - 6ایران - 7ایران - 8ایران - 9ایران - 20

در نزدیکی کتیبه های گنج نامه همدان، چشم انداز زیبایی از آبشار گنج نامه و دره های سرسبز عباس آباد، تاریک دره و کیوارستان دیده می شود. تاریک دره نیز به دو شاخه تقسیم می گردد: در شاخه شرقی آن، تاسیسات پیست اسکی تاریک دره احداث شده و در ضلع غربی تاریک دره، در خط الراس گردنه (گدوک)، جاده ماشین رو جدید با راه کاروان رو قدیمی یکی می شود. این دره عصر هخامنشیان، شروع جاده هگمتانه – استخر، معروف به " جاده شاهی" بوده که هگمتانه را از طریق پیچ و خمهای تاریک دره، گدوک(دره)، ورد آورد علیا، شهرستانه، اشتران به تویسرکان، نهاوند، کرمانشاه، لرستان، تخت جمشید و فارس مرتبط ساخته است. این راه، همچنین یکی از راههای ارتباطی همدان به غرب و جنوب کشور( و میانرودان) یا بین النهرین(عراق امروزی) بوده است.

مجموعه تله کابین گنجنامه

مجموعه تفریحی، توریستی و ورزشی تله کابین گنجنامه همدان در میدان گنجنامه و در 5 کیلومتری شهر همدان و در مجاورت کتیبه های کهن و آبشار گنجنامه واقع شده است. آب و هوای مطبوع کوهستان، دره فرح بخش الوند و چشم انداز زیبای دشت میشان جذابیتی را پدید آورده که گردشگران داخلی و خارجی را به خود جذب می نماید. این پروژه عظیم تحولی عظیم در گردشگری ایران است که تمامی امکانات یک گردشگر، اعم از تفریحی، ورزشی، اقامتی و حتی آموزشی را فراهم می کند. امکانات خاص هیجان انگیز ورزشی نظیر سکوی پرش بانجی جامپینگ، کابل پرواز تیرول، دیواره سنگ نوردی، پیست تریال، تعادل هوایی(رنجر)، سالن بولینگ،پیست اسکی، پیست سورتمه سواری و ... به همراه امکانات و خدمات ویژه تفریحی شامل خط تله کابین ، کافی شاپ و رستوران های متنوع، شهربازی سرپوشیده،باغ گیاهان ... و پارکینگ های روباز و سر پوشیده قابلیت حضور گردشگران را در بهترین شکل فراهم نموده است.

 

غار علی صدر

ایران - 4ایران - 5ایران - 6ایران - 7

غار علی صدر تنها غار تالابی ایران و از معدود غارهای آبی جهان است. علی صدر همچنین بزرگ ترین غار آبی جهان می باشد. این غار در ارتفاعات ساری قیه نزدیکروستای علی صدر شهرستان کبودراهنگ در استان همدان واقع شده است. ارتفاع غارعلی صدر از سطح دریا ۲۱۰۰ متر است. محوطه غارعلی صدر دالان های پیچ در پیچ و دهلیزهای متعددی دارد. از مجموعه رشته آبها، دریاچه بزرگی در درون غار بوجود آمده و از این رو نفوذ به ژرفای غار تنها با قایق میسر است. غار علی صدر یکی از دیدنی های جهانگردی استان همدان است.

تاریخچه

زمین شناسان قدمت سنگهای غار علی صدر را به دوره ژوراسیک از دوران دوم زمین شناسی (۱۹۰-۱۳۶ میلیون سال قبل) نسبت می دهند.

مردم روستای علی صدر و روستاهای اطراف، از قدیم الایام به وجود این غار پی برده بودند و از آب آن بهره برداری می کردند. علاوه بر این، در صد سال گذشته، اهالی ده با هدایت مازاد آب نهر سراب به غار علی صدر، از آن به عنوان مخزن و سدی برای استفاده در فصل گرما بهره می برده اند و همین موضوع باعث شده بود تا سطح آب در قسمت شرقی غار تا ارتفاع 2.20 متر یعنی تا نزدیکی دهانه ورودی غار بالا بیاید و امکان دسترسی به غار را تا سالها غیر ممکن کند؛ تا اینکه با وقوع زلزله مخرب فارسینج در ۲۲ آذرماه ۱۳۳۶، و ایجاد شکاف در کف غار سراب، آب نهر سراب به یکباره قطع شد و طی ۶ سال یعنی حدود سال ۱۳۴۲ سطح آب غار علی صدر به ارتفاع طبیعی خود رسید و ورود به غار میسر گشت و به تدریج پای کوهنوردان به درون غار علی صدر باز شد.

اولین کاوش حرفه ای و برنامه ریزی شده به غار علی صدر در ۵ مهرماه ۱۳۴۲ شمسی توسط گروهی ۱۴ نفره از اعضای هییت کوهنوردی همدان انجام شد که توانستند با  کسب اطلاعات قبلی و همراه بردن تجهیزات لازم برای حرکت روی آب، با عبور از دریاچه، از شعبات و تالارهای مختلف آن بازدید کنند و زیبایی و عظمت داخل آنرا ببینند و اولین اطلاعات را از وسعت و ژرفای دریاچه و طول و عرض و عمق وارتفاع غار بدست آورند.

علی رغم انتشار خبر این بازدید و بازدیدهای متعاقب، تا سال ۱۳۵۲ دهانه غار علی صدر تنگ و در حدود ۵۰ سانتیمتر بود و دسترسی به داخل غار تنها توسط کوهنوردان حرفه ای ممکن بود؛ تا اینکه عبدالله حاجیلو که از سال ۱۳۴۱ ریاست هییت کوهنوردی همدان را بر عهده داشت و از جلب توجه مقامات برای توسعه غار مایوس شده  بود، شخصا دست به کار شد و با مقبولیتی که در شهر و استان داشت با کمک مردم محلی و استفاده از بازوی هییت کوهنوردی و انجمن شهرستان و استان، سرانجام دهانه غار علی صدر در اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ به عرض 5 متر و ارتفاع 3 متر باز شد. در سال بعد، با بتون ریزی قسمتی از کف غار علی صدر، مسیر خشکی نیز برای راهپیمایی در غار ایجاد شد و سپس با تجهیز غار به چند قایق و نیز تامین روشنایی داخل آن، در تاریخ ۴ خردادماه ۱۳۵۵، غار علی صدر به بهره برداری رسید و بلیطهای چاپ شده برای بازدید گردشگران تحویل اداره تربیت بدنی همدان گردید.

موفقیت عبدالله حاجیلو در توسعه و معرفی غار علی صدر تا بحدی بود که شاه را نیز برای بازدید از غار در ۵ مهرماه ۱۳۵۵ ترغیب کرد که طی آن مقرر شد علاوه بر ارتباط برق سراسری به علی صدر و روستاهای اطراف و آسفالت راههای دسترسی به غار، نسبت به ایجاد مهمانسرای جهانگردی در ده علی صدر اقدام شود.

دهانه اصلی غار علی صدر در روستای علی صدر که مربوط به شهرستان کبودرآهنگ است، قرار دارد. همچنین این غار در فاصله ۷۵ کیلومتری شمال غربی همدان در کوههای زاگرس مطابق طول جغرافیایی ۱۵٫۳ درجه و ۳۵٫۱۸ درجه و عرض جغراقیایی ۱۸٫۸ درجه و ۴۸ درجه و ارتفاع ۱۹۸۰۰ متر از سطح دریا واقع شده است. این منطقه دارای آب و هوای نیمه خشک است و میزان متوسط بارش سالانه ۳۰۰ میلی لیتر است. رشته علی صدر قسمتی از واحدهای شکل گرفته درغرب ایران موسوم به  تشکیلات متعلق به دوران ژوراسیک است و با رشته های متناوب از شیستها و سنگهای شنی در لا به لای پایه آن و یک رشته از ترکیبات آهکی که مثل خاک رس خاکستری تیره بوده و به صورت لایه های نازک روی شیستها قرار گرفته و یک لایه سبکتر از کریستالهای آهکی در بالا قرار گرفته است که محصول تغییراتی است که ناشی از حرارت و فشار بالا مربوط به فعالیتهای آتشفشانی در غرب رشته کوه علی صدر است. رشته علی صدر به خودی خود چینه ای (قسمتی که از روی زمین بالا آمده باشد) از یک طاقدیس بزرگ است که محور اصلی اش درجهت شمال به جنوب است. زاویه قرارگیری لایه ها در غار علی صدر و نواحی مجاور آن در حدود ۴۰۰ الی ۴۵ درجه است. طول رشته علی صدر حدود دو کیلومتر است. بیشترین ارتفاع رشته ۲۱۸۰ متر است و ارتفاع در محل دهنه ورودی که در شمال رشته علی صدر قرار گرفته ۱۹۸۰۰ متر است.

در طرف جنوب، برآمدگی آهکی به مسافت حدود سی کیلومتر ادامه می یابد و به رشته کوههای چاله کن و سارقیه متصل می شود. محور طاقدیس دراین قسمت جنوبی درجهت N115E قرار می گیرد. بنابراین رشته علی صدر حد فاصل بین کوههای علی صدر و کوه چاله کن از رشته اصلی جدا شده و در قسمت جنوبی ۲۵۵ درجه  در مسیر خلاف گردش ساعت چرخیده است.

نام گذاری

همانگونه که گفته شد، اهالی روستا از این غار بعنوان مخزن و «سد» استفاده می کرده اند. از طرف دیگر، در بنچاقها و اسناد روستا، نام ده «علی سد»، ولی در شناسنامه های اهالی، «علی سرد» ذکر شده. در زمان احداث جاده برای روستا در سال ۱۳۵۰، پیمانکار مجری در تابلوی راهنمای پروژه نام جاده را «علی صدر» نوشت و از آن زمان به بعد، این نام برای روستا و غار مصطلح شد.

قایقرانی در غار علی صدر

آنچه غار علی صدر را از سایر غارهای آبی جهان متمایز می کند، سهولت استفاده از کانالهای آبی درون آن است که به سبب وسعت آن به راحتی می توان در آن طی مسیر کرده و با قایق های معمولی از درون آنها گذشت. براساس همین گزارش شکستهای زیادی در رشته علی صدر وجود دارد. بین ۳-۲۲ شکست در هر متر. به علاوه تعدادی سوراخ قیفی شکل در فواصل ۲-۱۱ متری مشاهده می شود که هر دو مشخصه، نفوذ سریع آبهای سطحی را تسهیل می کند.

ساعات بازدید از غار علی صدر :

  • در نیمه اول سال همه روزه از ساعت 8 الی 17

در نیمه دوم سال همه روزه از ساعت 8 الی15

غار علی صدر به نام های غارعلی سد، غارعلی سرد، غارعلیصدر، نیز شناخته می شود.

 

منبع: آریا زمین

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



برچسب ها :